Ustawa o ekonomii społecznej wprowadziła kilka udogodnień i preferencji dla przedsiębiorstw społecznych – jedną z nich jest refundacja składek ZUS . Dzisiaj przyjrzymy się uwarunkowaniom tego instrumentu.
Ten wpis na blogu powstał jako zapis najważniejszych spraw, o których rozmawialiśmy podczas webinaru w marcu 2024 z przedstawicielami Departamentu Ekonomii Społecznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:
- Filipem Kołodziejskim – Naczelnikiem Wydziału Rozwoju Ekonomii Społecznej Departamentu Ekonomii Społecznej oraz
- Janem Karpowiczem – Głównym Specjalistą ds. legislacji Departamentu Ekonomii Społecznej.
Zapraszamy 😊
Spis treści
ToggleDla osób, które wola oglądać
Jeśli wolisz obejrzeć ten webinar, to możesz to zrobić poniżej.
Refundacja składek ZUS – podstawowe informacje
Finansowanie składek ZUS w przedsiębiorstwie społecznym to instrument określony w art. 21 ustawy o ekonomii społecznej. Jego istotną jest finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne osób zagrożonych wykluczeniem społecznym zatrudnionym w przedsiębiorstwach społecznych (PS).
Kto jest osobą zagrożoną wykluczeniem społecznym?
W tym temacie odsyłamy do naszego słownika , gdzie wymieniamy wszystkie te grupy. Najczęściej są to osoby bezrobotne oraz osoby z niepełnosprawnością.
Jakie dokładnie składki podlegają refundacji?
Zgodnie z ustawą o ekonomii społecznej finansowaniu mogą podlegać:
- część wynagrodzenia odpowiadająca składce należnej od zatrudnionego pracownika na:
- ubezpieczenia emerytalne,
- rentowe
- chorobowe oraz,
- część kosztów osobowych pracodawcy odpowiadająca składce na:
- ubezpieczenia emerytalne,
- rentowe
- wypadkowe za zatrudnionego pracownika.
Źródłem finansowania tego instrumentu jest Fundusz Pracy.
Kto może ubiegać się o to wsparcie?
O finansowanie ZUS mogą ubiegać się tylko podmioty, którym decyzją wojewody został nadany status przedsiębiorstwa społecznego. Podobne narzędzie przewidziane jest w ustawie o spółdzielniach socjalnych, więc takie spółdzielnie, które nie posiadają statusu PS, również mogą ubiegać się o refundacje składek ZUS.
Okres i wysokość finansowania składek ZUS
Okres finansowania składek obejmuje łącznie 36 miesięcy, w tym:
- przez pierwsze 24 miesiące od dnia zatrudnienia składki finansowane są w pełnej wysokości oraz
- przez kolejne 12 miesiące składki finansowane są w połowie wysokości.
Wysokość finansowania odpowiada wysokości miesięcznej składki, której podstawą wymiaru jest kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Warto podkreślić, że mowa jest tutaj tylko o składkach na ubezpieczenie społeczne. Pozostałe składki tj. składka zdrowotna, składka na Fundusz Pracy nie są refundowane.
Dofinansowanie składek dotyczy konkretnego pracownika i jego zatrudnienia.
Jaki jest punkt startowy refundacji składek ZUS?
W przypadku nowych osób jest nim data zatrudnienia w PS. Jeśli więc podmiot posiada status PS i zatrudni 1 lipca 2024 r. osobę bezrobotną, to 36 miesięcy okresu refundacji liczone jest właśnie od 1 lipca 2024 r.
A jak to wygląda w przypadku osób zatrudnionych wcześniej, przed uzyskaniem statusu PS przez dany podmiot?
W takim przypadku punktem startowym refundacji jest data uzyskania statusu PS. Jeśli więc zatrudnialiśmy kogoś 1 września 2023 r., a status PS uzyskaliśmy dopiero 26 czerwca 2024 r., to 36 miesięcy refundacji startuje właśnie od 26 czerwca.
Kwoty refundacji składek ZUS
Wysokość refundacji składek ZUS przedstawia poniższa infografika.
Czy refundacja składek ZUS jest obowiązkowa?
Niestety nie. Kluczowe słowo w tym instrumencie to „mogą” – składki „mogą podlegać finansowaniu ze środków Funduszu Pracy”. Od czego więc to zależy? Przede wszystkim od urzędu pracy – od tego, czy ten urząd dysponuje środkami oraz czy widzi potrzebę takiego wsparcia.
Dlatego też aby zwiększyć swoje szanse warto:
- poszukać sojuszników w szerszym otoczeniu – np. w Powiatowej Radzie Rynku Pracy, która opiniuje podział środków z Funduszu Pracy,
- zgłosić chęć skorzystania z refundacji możliwie szybko – urzędy planują swój budżet z wyprzedzeniem, więc im szybciej się zgłosimy, tym większa szansa na to, że urząd będzie dysponował środkami; z drugiej strony jest też możliwość skorzystania z rezerwy, która jest w dyspozycji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Procedura ubiegania się o finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne – wniosek o refundacje
Podstawą przekazania środków jest wniosek. Składa się go do starosty właściwego dla siedziby przedsiębiorstwa społecznego. W praktyce funkcje starosty w odniesieniu do rynku pracy wykonuje urząd pracy, więc to właśnie tam udamy się z wnioskiem.
Ustawa ściśle precyzuje co zawiera taki wniosek:
- kluczowe informacje dotyczące przedsiębiorstwa społecznego,
- dane rozliczeniowe:
- okres płacenia składek ZUS,
- kwotę składek,
- dane pracowników, których dotyczy rozliczenie, ze wskazaniem przesłanki zagrożenia wykluczeniem społecznym,
- informacje niezbędne do przekazania środków na finansowanie składek (rachunek bankowy),
- w przypadku składania kolejnych wniosków należy podać datę zawarcia umowy ze starostą.
Kluczowa sprawa jest jednak taka, że powyższy wniosek dotyczy sytuacji, w której mamy już podpisaną umowę z urzędem pracy. Innymi słowy wniosek powyższy ma charakter rozliczeniowy.
Zanim wiec dojdzie do jego złożenia musimy:
- dogadać się z urzędem pracy – niektóre urzędy mają na taką okoliczność przygotowane specjalne formularze – wnioski o zawarcie umowy,
- podpisać umowę z urzędem pracy na finansowanie składek ZUS.
Umowa o finansowanie składek ZUS
Finansowanie składek odbywa się zgodnie z umową zawartą między starostą a PS, na podstawie wniosku tego przedsiębiorstwa.
Umowa powinna zawierać, m.in.:
- okres finansowania składek,
- liczbę osób, od których składki będą finansowane,
- zakres finansowania (konkretne kwoty podlegające finansowaniu),
- tryb finansowania (refundacja, czy też przekazanie zaliczek na zapłatę ZUS).
Należy mieć na uwadze, że decyzja o zawarciu umowy i określenie szczegółów (np. okresu refundacji) zależy przede wszystkim od dyrektora urzędu pracy.
Jak już wspominaliśmy, całe narzędzie skonstruowane jest na zasadzie dobrowolności. Oznacza to, że jeżeli urząd pracy nie będzie widział sensu i potrzeby przyznania środków, to nic z tego nie wyjdzie.
Refundacja składek ZUS – odpowiadamy na pytania
Poniżej odpowiadamy na często pojawiające się pytania dotyczące refundacji składek ZUS.
Czy można ubiegać się o finansowanie składek za okres zatrudnienia przypadający przed datą złożenia wniosku i zawarciem umowy?
PS ma możliwość ubiegania się o finansowanie składek za okres zatrudnienia przypadający przed datą złożenia wniosku o refundacje i przed zawarciem umowy. W takim przypadku musi uwzględnić datę, od której rozpoczyna się bieg okresu finansowania składek (punkt startowy refundacji).
Czy przedsiębiorstwo społeczne ma możliwość ubiegania się o finansowanie składek za osoby wykonujące pracę na podstawie umowy cywilno-prawnej w podmiocie ekonomii społecznej przed uzyskaniem przez ten podmiot statusu PS, z którymi po dacie uzyskania statusu zawarto umowy o pracę?
Nie ma możliwości uzyskania refundacji składek ZUS za okres przed uzyskaniem statusu PS. Ponadto refundacja dotyczy wyłącznie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
Poza tym w tym przypadku warto zweryfikować spełnienie przesłanki wykluczenia, tj. sprawdzić, czy w momencie zatrudnienia w PS dana osoba miała status osoby zagrożonej wykluczeniem społecznym. We wniosku przedsiębiorstwo społeczne podaje m.in. datę rozpoczęcia zatrudnienia oraz wskazuje przesłankę zagrożenia wykluczeniem społecznym, która była spełniona przed podjęciem zatrudnienia.
Czy w związku z uchyleniem art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przedsiębiorstwo społeczne może nadal ubiegać się o dofinansowanie składek, za osoby, które były uprawnione do specjalnego zasiłku opiekuńczego?
W dniu 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa o świadczeniu wspierającym, która uchyliła art. 16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odnoszący się do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Prawo do tego świadczenia stanowiło jedną z przesłanek zagrożenia wykluczeniem społecznym o którym mowa w ustawie o ekonomii społecznej.
Na mocy przepisów przejściowych osoby, które na dzień 31 grudnia 2023 r. miały prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego będą mogły, zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych, pobierać to świadczenie na dotychczasowych zasadach.
W związku z czym, jeżeli na dzień 31 grudnia 2023 r. osoba posiadała prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego i została zatrudniona na umowę o pracę przed tym dniem to istnieje możliwość ubiegania się o finansowanie składek na podstawie art. 21 ustawy ekonomii społecznej.
Czy w przypadku zatrudnienia osoby bezrobotnej w ramach prac interwencyjnych na podstawie skierowania powiatowego urzędu pracy, przedsiębiorstwo społeczne może ubiegać się o finansowanie składek za tą osobę?
Okres zatrudnienia osoby zagrożonej wykluczeniem społecznym w PS w ramach prac interwencyjnych powinien być wliczony do okresu uprawniającego do finansowania składek, który liczony jest od dnia podjęcia zatrudnienia tej osoby. Jednakże za okres ten nie przysługuje finansowanie składek, gdyż w ramach prac interwencyjnych starosta zwraca pracodawcy część kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia społeczne.
Finansowanie składek na podstawie art. 21 ustawy o ekonomii społecznej, może nastąpić dopiero po zakończeniu finansowania składek w ramach prac interwencyjnych, z uwzględnieniem okresu otrzymanej już refundacji składek.
Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by w okresie trwałości miejsca pracy w związku z pracami interwencyjnymi (z reguły przez kilka miesięcy po zakończeniu dofinansowania do wynagrodzenia w ramach prac interwencyjnych należy jeszcze zatrudniać daną osobę) korzystać z refundacji składek ZUS w PS.
To tyle nt. finansowania składek ZUS w przedsiębiorstwie społecznym. Polecamy Ci także inne artykuły na naszym blogu poświęcone udogodnieniom i korzyściom, z których mogą korzystać przedsiębiorstwa społeczne. A jeśli masz jakieś pytania dot. refundacji składek ZUS, to zadaj je nam korzystając z funkcji komentarzy.
![](https://przedsiebiorstwospoleczne.pl/wp-content/uploads/2024/06/WE_grafika_3_tlo-300x300.png)