Dzisiaj zapraszamy Was do poznania kilku przykładów fundacji. Naszymi gośćmi są Łukasz Gorczyński i Tomasz Pawłowski z Fundacji Trzeci.org. Przykłady, o których będziemy mówić to podmioty z nami związane, lub takie, z którymi mieliśmy przyjemność pracować w naszej pracy doradczej.

Wideo dla osób, które wolą oglądać

Jeśli wolisz obejrzeć nagranie naszej rozmowy, to zapraszamy 🙂

#1 Fundacja trzeci.org

Misją Fundacji trzeci.org jest działalność na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, współpracy międzysektorowej i wzmocnienia potencjału trzeciego sektora.

Fundacja korzysta z różnych źródeł finansowania.

Dla działań o charakterze ekonomicznym (w ramach działalności odpłatnej pożytku publicznego) głównym klientem jest przede wszystkim administracja publiczna, zwłaszcza samorządy, który wykupują usługi szkoleniowe dla urzędników lub lokalnych organizacji pozarządowych.

Wsparcie organizacji i społeczników w zdecydowanej większości ma charakter nieodpłatny – staramy się pomagać rozwiązywać różne problemy na etapie zakładania lub działalności organizacji pozarządowej.

Fundacja ma też wykupione udziały w prowadzącej działalność gospodarczą Kooperatywie Pozarządowej, czyli spółdzielni organizacji pozarządowych (m.in. Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych, Fundacja Fairtrade Polska, czy Stowarzyszenie Dialog Społeczny). Kooperatywa świadczy usługi (obecnie – głównie prowadzenie księgowości) i wypłaca dywidendę udziałowcom.

Po co nam aktywność w ramach tej kooperatywy? Przede wszystkim:

  • uważamy, że profesjonalne prowadzenie księgowości może być dużym wsparciem dla organizacji pozarządowych,
  • jest to dla nas jeden ze sposobów testowania różnych modeli działania organizacji,
  • nie mamy przestrzeni i zasobów, by prowadzić samodzielnie działalność gospodarczą w ramach fundacji, ale współpraca z innymi organizacjami umożliwia takie działanie.

Poza tym fundacja pozyskuje środki na działalność projektową. Przykładem jest projekt proste.ngo, gdzie aktywnie działamy na rzecz uproszczenia warunków formalno-prawnych dla polskich organizacji społecznych.

Wyróżnik modelu:

  • wykorzystanie modelu działalności odpłatnej pożytku publicznego w działaniach edukacyjnych,
  • klienci instytucjonalni,
  • wykupione udziały w prowadzącej działalność gospodarczą Kooperatywie Pozarządowej,
  • łączenie działalności ekonomicznej z działalnością projektową,
  • traktowanie fundacji jako dodatkowego miejsca zarobkowania, realizacji własnych pasji i zainteresowań.

#2 Fundacja Leżę i pracuję

Początki fundacji to przypadkowe spotkanie – Majka poznała Artura przy okazji pomocy przy remoncie mieszkania jego mamy. Artur jest osobą sparaliżowaną czetrokończynowo i w tamtym czasie pozostawał bez pracy. Wywiązała się rozmowa na ten temat. Majka pracowała wtedy w agencji marketingowej, a że interesowała się przedsiębiorczością społeczną od razu podłapała temat.

Fundacja prowadzi teraz pierwszą w Polsce agencję marketingową zatrudniającą osoby sparaliżowane czterokończynowo. Ich hasło to: “Postawimy Twój marketing na nogi” 🙂

W ofercie fundacji znajdują się m.in.:

  • opracowanie strategii marketingowych,
  • przygotowanie stron www,
  • prowadzenie social mediów,
  • copywriring – przygotowanie tekstów na zlecenie,
  • audyty dostępności cyfrowej,
  • szkolenia z rekrutacji i zatrudnienia osób z niepełnosprawnością.

Fundacja zatrudnia w tej chwili 11 pracowników, w tym 5 osób to osoby z niepełnosprawnością. Średni miesięczny przychód to 70 tys. zł.

Jakie są czynniki sukcesu tego podmiotu?

Zespół Leżę i Pracuję pisze o tym tak: “moglibyśmy robić dokładnie te same rzeczy co teraz, ale nie mielibyśmy ani tylu klientów, zapytań o pracę, nagród, wystąpień czy publikacji w mediach budujących świadomość nt. niepełnosprawności, gdyby nie:

  • nazwa Leżę i Pracuję – zamiast Fundacji Na Rzecz Pomocy Osobom z Paraliżem Czterokończynowym,
  • autentyczna i kolorowa sesja w łóżku – zamiast stockowych, sztucznych albo po prostu „szarych” zdjęć ludzi na wózku inwalidzkim,
  • pozytywna historia o tym jak poznaliśmy się z Arturem, która daje nadzieję na zmianę oraz pokazywanie konkretnych osób z naszego zespołu zamiast mówienia o jakieś anonimowej grupie „niepełnosprawnych”, dla których działamy,
  • wytrwałe dążenie do przodu mimo przeciwności,
  • konsekwencja w otwartości na dziennikarzy i każdego kto zwraca się do nas, bo pisze pracę semestralną, magisterką albo robi takie czy inne badania o ekonomii społecznej
  • zespół, który choć od początku pracuje tylko zdalnie, zabiega o to by być ze sobą w kontakcie każdego dnia i poznawać się coraz lepiej” (źródło: fan page Leżę i pracuję).

Warto przy tym zwrócić uwagę, że model biznesowy fundacji (agencja marketingowa) jest mocno nieoczywisty i trudny w kontekście aktywizacji osób z niepełnosprawnościami. Klienci mają duże wymagania jakościowe i czasowe względem agencji.

Podsumowując, LiP jest dla mnie idealnym przykładem PS, gdzie działalność gospodarcza jest tylko narzędziem do tego, by realizować cele społeczne. Widać to wyraźnie w działalności tego podmiotu i może wręcz powiedzieć, że jest to wpisane w DNA LiP. Jest to po prostu przedsiębiorstwo społeczne z krwi i kości.

Wyróżniki modelu:

  • pomoc osobom sparaliżowanym czterokończynowo,
  • budowa atrakcyjnej oferty biznesowej,
  • otwarta, autentyczna komunikacja oparta na kreatywności i przedstawianiu osób z niepełnosprawnością,
  • przedsiębiorstwo społeczne z krwi i kości.

Jeśli chcesz prowadzić fundację, to polecamy Twojej uwadze kurs online “Fundacja bez tajemnic”.

#3 Fundacja Meakultura

Fundacja Meakultura działa w branży kultury. Więcej informacji o fundacji znajdziesz na jej stronie.

Dlaczego Meakultura? Muzyka, edukacja, artyści i kultura. Fundacja powstała w 2012 roku.

Fundację założyła Marlena Wieczorek we współpracy z osobami zaangażowanymi w środowisko kultury, z którymi pracowała. Jest to osoba, która przez kilka lat w Polsce i nie tylko realizowała różne projekty związane z kulturą i mocno zależy jej na tym, żeby kultura rozwijała się na poziomie nie tylko instytucjonalnym, ale również na poziomie artystów, twórców, itp.

Od samego początku Marlena prowadziła czasopismo internetowe. Jest to chyba jedno z największych takich czasopism, jeżeli chodzi o kulturę dostępnych w internecie. Od początku działań wyznaczono pewien standard, którego fundacja się trzyma. Czasopismo wydawane jest w ramach działalności nieodpłatnej statutowej.

Założeniem było korzystanie z różnych grantów i dotacji na tego rodzaju działalność. W praktyce okazało się jednak, że dla działalności kulturalnej granty często mocno ograniczają pod względem:

  • formalnym (grantodawcy bardzo często zastrzegają sobie pewne prawa do dalszego korzystania np. z rezultatów takich projektów, jeżeli powstają jakieś publikacje, książki, nagrania),
  • merytorycznym (konieczność robienia czegoś, co nie do końca odpowiada zainteresowaniom, czy poglądom zespołu),
  • technicznym.

Innymi słowy taki sposób działania nie pozwala zupełnej swobodnie realizować tego, co chce się robić.

Stąd też podmiot zaczął się zastanawiać w pierwszej kolejności nad działalnością odpłatną, później nad działalnością gospodarczą. W zasadzie już 3 lata później uruchomiono właśnie działalność gospodarczą.

Polega ona na prowadzeniu sklepu internetowego, w której sprzedawana jest odzież, różne plakaty, wydawnictwa itp. Nie jest to działalność, dzięki której fundacja się bezpośrednio utrzymuje, ale jest działalność wspierającą. Poza tym prowadzenie działalności gospodarczej ułatwia współpracę z różnego rodzaju sponsorami lub realizatorami wydarzeń kulturalnych. Podmioty tego rodzaju chciały, aby fundacja wykonywała na ich zlecenie np. opis, relację z wydarzenia.

Poza tym fundacja współpracuje z innymi podmiotami. Ciekawym przykładem jest współpraca z jedną z największych niepublicznych uczelni w Polsce, to jest Collegium Civitas.

Poza tym fundacja uzyskała kilka lat temu status organizacji pożytku publicznego.

Warto też zauważyć, że jeśli chodzi o przychody, to dominują te pochodzące z działalności gospodarczej. Natomiast jeżeli mielibyśmy mówić o realizowanych działaniach, to zdecydowanie dominująca jest działalność statutowa. Przykładowo przy okazji tworzenia czasopisma fundacja angażuje wolontariuszy, uczy ich pisać teksty, ich korekty.

Wyróżniki modelu:

  • prowadzenie sklepu internetowego,
  • poszukiwanie niezależności od grantów poprzez działalność gospodarczą,
  • status organizacji pożytku publicznego.

#4 Przystań w naturze z Kielc

Początek fundacji to 2016 r. i przypadkowe spotkanie dwóch inicjatorek – Kasi i Edyty. Połączyła je chęć stworzenia przyjaznej przestrzeni dla rodzin z dziećmi, w której dzieci będą mogły budować i wzmacniać swoją więź z naturą – mieć dzieciństwo takie, jakie my kiedyś mieliśmy.

Fundacja prowadzi leśne przedszkole i leśną szkołę. Leśne przedszkole to miejsce, w którym dzieci spędzają 80% czasu w ciągu roku bawiąc się i ucząc na świeżym powietrzu bez względu na porę roku. Dzięki temu mają niepowtarzalną szansę zbudowania bliskiej, głębokiej i osobistej relacji z naturą.

Inicjatorki zaczynały w 2017 r. od przedszkola i 6 dzieci. Dopiero po roku pojawiła się fundacja, gdy okazało się, że nie tylko inicjatorki mają tego rodzaju potrzebę. Płynie z tego ważna lekcja – warto najpierw przetestować pomysł, a dopiero potem rzucać się na głęboką wodę.

W tej chwili Fundacja:

  • prowadzi dwie grupy przedszkolne z łączną liczbą 31 dzieci, nieformlną grupę szkolną (w ramach edukacji domowej) z 8 dzieci, od września 2022 r. ma to być już oficjalnie szkoła z ok. 20 dzieci (przedszkole i szkoła prowadzone są w ramach działalności odpłatnej pożytku publicznego),
  • organizuje półkolonie w ramach działalności gospodarczej,,
  • zatrudnia 12 pracowników i drugie tyle osób na umowy cywilno – prawne (warte podkreślenia jest, że w gronie pracowników wszystkie osoby to osoby wywodzące się z grup defaworyzowanych, fundacja więc z sukcesem działa jako przedsiębiorstwo społeczne zapewniając trwałość miejsc pracy),
  • średni miesięczny przychód to ponad 70 tys. zł.

Dla mnie jest to fajny przykład pokazuję PS oparte na pasji, bo to widać w działaniach fundacji. Z drugiej strony jest też chęć zaspokojenia własnych potrzeb, bo inicjatorki są też mami i ich dzieci korzystają z tego, co proponuje fundacja.

Wyróżniki modelu:

  • jednoczesne prowadzenie działalności odpłatnej i gospodarczej,
  • działalność oparta o pasję i własne potrzeby inicjatorek.

#5 Fundacja na Zielonym

Fundacja zajmuje się edukacją ekologiczną, promocją zdrowej żywności i wsparciem lokalnego rolnictwa. Szczególnie ważny jest ten ostatni wątek – fundacja działa bowiem na terenie mocno zurbanizowanym (Gliwice, Śląsk). Jak piszą o sobie na stronie – 4 zdeterminowane kobiety, 4 wyrozumiałych mężów i 11 cudownych dzieci. Bo tak – rdzeń fundacji, to kobiety.

Fundacja powstała w 2016 roku. Przez długi czas prowadziła działania ekonomiczne z wykorzystaniem odpłatnej działalności pożytku publicznego (jak zresztą wiele kooperatyw spożywczych). W praktyce jednak trudno było bilansować koszty i przychody – stąd, między innymi, decyzja o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej (2021 rok).

Fundacja realizuje dwa główne działania:

  1. Targ na Zielonym
  2. Paczka na Zielonym

1. Targ na Zielonym to przestrzeń, w której fundacja stara się realizować ideę sprawiedliwego handlu, budując bezpośrednie relacje między lokalnymi producentami ekologicznej i tradycyjnej żywności, naturalnych kosmetyków i rękodzieła a konsumentami. Odbywa się w:

  • zabytkowej 150-letniej Hali Modeli, należącej do Gliwickich Zakładów Urządzeń Technicznych, w której powstawały i stały modele najważniejszych pomników w kraju,
  • każdą sobotę w godz. 8.00 – 12.00.

Na targ zapraszani są niewielcy producenci żywności ekologicznej i wytwarzanej metodami tradycyjnymi. Jedną z istotniejszych cech targu jest lokalność – w przeważającej większości dostawcy przyjeżdżają z miejscowości oddalonych nie więcej, niż 150 km od Gliwic. Jak czytamy na stronie Fundacji: “Na targu konsumenci żywności stają twarzą w twarz z jej producentami. Kupują twaróg od pani Bogusi, chleb od pana Bogdana, warzywa od pani Teresy. Mają świadomość co, gdzie i w jaki sposób zostało wyprodukowane. Wiedzą, że ich pieniądze wspierają rozwój małych, rodzinnych gospodarstw, a nie wielkich międzynarodowych sieci handlowych”.

2. Paczka na Zielonym to kolejny krok w rozwoju działalności Fundacji, otwierający Klientom możliwość zamawiania produktów przez internet, z dostawą do domu. Projekt realizowany jest w ramach przedsiębiorstwa społecznego, utworzonego dzięki dofinansowaniu udzielonemu przez OWES. Od 2022 roku Fundacja jest więc przedsiębiorstwem społecznym i stanowi miejsce zatrudnienia części ze wspomnianych na wstępie kobiet prowadzących fundację.

Wyróżnik modelu:

  • działalność gospodarcza z uwagi na brak możliwości bilansowania kosztów,
  • status przedsiębiorstwa społecznego.

Podsumowanie

Pięć zaprezentowanych fundacji to przykłady z różnych bajek – mają różne cele, które realizują za pośrednictwem nieco innego zestawu narzędzi. Myślę, że pokazuje to, jak elastyczną formą prawną jest fundacja i jak fajne rzeczy można w niej robić. Warto zauważyć, że aktywność w ramach fundacji może być zarówno dodatkowym, jak i podstawowym źródłem utrzymania dla inicjatorów.

To tyle nt. ciekawych przykładów fundacji. Jeśli prowadzisz taki podmiot i chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami, zachęcam do skomentowania tego wpisu lub kontaktu. Chętnie opiszemy również Twoją fundację 🙂

5/5 - (1 vote)

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.