W teorii finansowanie organizacji pozarządowej wygląda prosto. Są dotacje, granty, darowizny, współpraca z firmami, działalność odpłatna, a czasem także działalność gospodarcza. W praktyce wiele organizacji działa bez planu. Pieniądze pojawiają się wraz z projektem, a potem znikają. Kolejne działania zależą od konkursów, a nie od długofalowej strategii.
Na przykładzie Fundacji Pro Omnis widać jednak coś innego. Finansowanie nie było efektem jednego źródła ani jednej decyzji – tylko ciągu zmian, prób i konkretnych wyborów, które wpływały na stabilność organizacji.
Ten artykuł pokazuje, jak naprawdę wygląda finansowanie NGO w praktyce – i co z tego wynika, jeśli chcesz budować organizację, która działa dłużej niż jeden projekt.
Ten artykuł opiera się na doświadczeniach Fundacji Pro Omnis. To organizacja, która działa od 2010 roku i przez kilkanaście lat rozwijała się, korzystając z różnych źródeł finansowania – od projektów publicznych i środków unijnych, przez współpracę z instytucjami, aż po własne działania ekonomiczne.
Fundacja realizuje projekty społeczne, pracuje m.in. z osobami starszymi i osobami w trudnej sytuacji życiowej.
Jednocześnie przechodziła wszystkie etapy budowania finansowania:
To nie jest przykład „idealnej strategii od początku”. To jest przykład organizacji, która rozwijała się w czasie i podejmowała konkretne decyzje – z ich konsekwencjami. I właśnie dlatego dobrze pokazuje, jak naprawdę wygląda finansowanie NGO w praktyce.
Jeśli chcesz zobaczyć cały kontekst tej historii – od pierwszych projektów po moment zmiany podejścia do finansowania – możesz obejrzeć pełną rozmowę poniżej. Rozmawiamy z Aleksandrą Lewandowską, wiceprezeską fundacji.
Na początku finansowanie nie było problemem. Fundacja działała w oparciu o projekty – głównie związane z pracą społeczną, m.in. z osobami starszymi i osobami w trudnej sytuacji życiowej.
Kierunek działań często wynikał z tego, na co można było zdobyć finansowanie. Zdarzało się, że inicjatywy były dopasowywane do konkursów – bo to był najszybszy sposób, żeby ruszyć z działaniem.
I to działało.
Organizacja się rozwijała, realizowała swoją misję, zdobywała doświadczenie.
Dopóki projekty się pojawiały – wszystko się spinało.
Problemu nie było w trakcie projektów. Problem był między nimi.
Kończył się projekt – często po kilku miesiącach intensywnej pracy – i nie było od razu kolejnego finansowania.
Pojawiała się luka.
W praktyce oznaczało to również niepewność dla zespołu – czy za kilka miesięcy będzie praca i środki na dalsze działania.
Za każdym razem wyglądało to podobnie:
I nawet jeśli kolejne projekty się udawały, sytuacja się powtarzała.
To był moment, który zespół zaczyna odczuwać bardzo konkretnie – więcej projektów nie rozwiązywało problemu, tylko go powtarzało.
Bo każdy projekt był zamknięty – kończył się razem z finansowaniem.
W pewnym momencie staje się jasne: to nie jest problem projektu, tylko sposobu finansowania.
Po czym poznasz, że Twoja organizacja działa tylko projektowo
W Fundacji Pro Omnis nie była to jedna decyzja, tylko powtarzające się doświadczenie.
Projekty się kończyły – i za każdym razem organizacja wracała do punktu wyjścia.
Z czasem pojawia się zmęczenie tym cyklem:
I wtedy pojawia się bardzo konkretny wniosek: nawet dobrze realizowane projekty nie budują stabilności.
To jest moment zmiany myślenia.
Zespół zaczyna patrzeć inaczej:
To nie jest jeszcze strategia. To jest moment, w którym zaczyna się budowanie podstaw modelu.
Zmiana nie zaczęła się od nowych pieniędzy. Zaczęła się od decyzji.
Zamiast robić wszystko, na co pojawia się finansowanie, organizacja zaczęła wybierać: co warto rozwijać długofalowo.
To oznaczało też trudne decyzje.
Rezygnację z części działań, które dawały finansowanie, ale nie budowały niczego trwałego.
To jest moment, w którym wiele organizacji się zatrzymuje -bo łatwiej robić „kolejny projekt” niż zmieniać kierunek.
Tutaj zaczyna się realna zmiana.
Zmienia się logika działania:
Pojawia się:
To pierwszy krok do modelu.
Jeśli interesuje Cię temat finansowania organizacji, zapraszamy na najbliższy webinar.
Zmiana była stopniowa.
Nie pojawiło się jedno rozwiązanie – pojawiło się kilka decyzji, które zaczęły działać razem.
W praktyce oznacza to połączenie:
To jest moment, w którym projekty przestają być podstawą działania.
Zaczynają pełnić inną rolę: wspierają rozwój, a nie utrzymują organizację.
Działalność gospodarcza nie była punktem wyjścia. Pojawiła się jako efekt wcześniejszych decyzji.
Organizacja wiedziała już:
I dopiero wtedy pojawia się pytanie: co możemy robić w sposób powtarzalny i niezależny od projektów?
Działalność była rozwijana wokół istniejących działań – nie jako zupełnie nowy kierunek.
Przykładem są produkty i usługi rozwijane w ramach działalności społecznej, które zaczęły funkcjonować także jako źródło przychodu.
To zmienia bardzo dużo.
Pojawia się:
W praktyce działalność gospodarcza staje się jednym z głównych źródeł finansowania – odpowiadając za ponad połowę przychodów organizacji.
Dobrze obrazuje to poniższa grafika:
Co z tego wynika dla Twojej organizacji?
Historia Fundacji Pro Omnis nie jest wyjątkiem.
To typowy proces:
Najważniejsze:
Kluczowa zmiana wygląda tak: organizacja przestaje dopasowywać działania do pieniędzy i zaczyna dopasowywać pieniądze do działań.
Najważniejsze wnioski
Finansowanie nie zaczyna się od modelu. Zwykle zaczyna się od działania.
Dopiero z czasem pojawia się potrzeba uporządkowania, decyzji i budowania czegoś trwałego.
Stabilność nie pojawia się z zewnątrz.
Powstaje wtedy, kiedy organizacja zaczyna świadomie decydować, jak chce działać – i jak chce się finansować.
Jeśli chcesz lepiej zrozumieć, jak wygląda finansowanie i działanie organizacji w praktyce – możesz zobaczyć to na przykładzie podczas najbliższego webinaru.
Jeśli pracujesz nad tym tematem długofalowo, warto zapisać się na newsletter – informujemy tam m.in. o nowych materiałach i kursie dotyczącym finansowania organizacji, nad którym obecne pracujemy.
Artykuł oparty na analizie rozmowy oraz materiałów prezentacyjnych Fundacji Pro Omnis.
Program „Warto być Przedsiębiorstwem Społecznym” (WBPS) 2026 to jedno z kluczowych narzędzi wsparcia dla przedsiębiorstw społecznych (PS) w Polsce. Zainteresowanie nim rośnie – podobnie jak
Krajowy System e Faktur (KSeF) wchodzi do codziennej praktyki nie tylko firm komercyjnych, ale także organizacji pozarządowych (NGO) oraz podmiotów ekonomii społecznej (PES). Dla wielu
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosił rozpoczęcie procedury naboru kandydatów na członków Krajowy Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej (KKRES). To ważna informacja dla środowiska ekonomii
